Emotional baggage: Unsaon nimo kini sa pag-recover

Stress makadaut sa mga lalaki

MIHATAG og pahimangno alang sa mga kalalakinhan ang mga doktor gikan Britanya.
Sumala pa nga ang sobra nga stress dala sa pagkahagsa sa ekonomiya sa kasamtangan posible sab nga mopa-ubos sa lebel sa testosterone sa mga kalalakinhan.
Ang sobra nga stress tungod sa redundancy, financial worries o sobrang oras sa pag-trabaho rason nga mahagsa ang hormones sa mga lalaki, pag-isplikar ni Richard Petty, medical director.
Ang testosterone, mao ang hormone nga gina-prodyus sa testicles.
Mao kini ang magtulak sa development sa sexual characteristics sa mga lalaki.
Gilambigit sab kini sa sexual function, circulation ug muscle mass, lakip na concentration, mood ug memory.
“When a man becomes grumpy or irritable, it’s easy to blame work or simply the effects of ageing,” ni Petty. 
“In the short-term, stress can increase levels of testosterone and this is useful to help people respond quickly to pressures and new situations. But chronic stress, which is ongoing, is a major factor in the decline of testosterone,” pag-isplikar niya.
Mahitabo ang grabeng stress tungod sa modernong istilo sa kinabuhi karon kun diin grabe ang pressures sa trabaho, lakip sab dinhi ang kahago kun stress nga nga di makakita og panginabuhian, usa ka dakong hulga sa kahimtang sa panglawas.
Ang ubos nga lebel sa testosterone posibleng moresulta sa pagka-iritable, paghinay sa konsentrasyon, kawad-on sa gana sa sex levels diha sa hormone nga mosampot sa lethargy, iritable, kuwang sa konsentrsayon, ubos nga sex drive.
Gi-awhag ni Petty ang mga kalalakinhan nga aron maminus-minusan ang stress angay nga mopahuway, kaon sa himsog nga matang sa pagkaon, ehersisyo.

‘Aphrodisiac food,’ unsa kini?

DAGHAN ang nagtuo nga ang pagkaon og ‘aphrodisiac food’ mopalambo, o mo-increase sa ’sexual desire’ sa usa ka tawo.
Tinuod kini tungod daghan kaayong klase sa pagkaon, ilimnon ang nahimo aron mohatag og kainit, ka-abtik sa lawas.
May pipila ka diskusyon kalabot niini hilabi na sa hisgutanang medikal, apan dunay mga klase sa pagkaon nga ispesyal ang lasa, tekstura  o biological nga labaw’ng mopatigbabaw sa imong mood.
Ang pinaka-popular nga aphrodisiac mao ang oysters.
Ang oysters abunda sa zinc.
Og ang zinc importante kaayo alang sa testosterone production.
Ang tsokolate kun chocolate usa sab ka aphrodisiac. Ang  chocolate dunay kemikal nga gitawag og phenylethylamine nga usa ka stimulant.
Kini gituohan nga may kalambigitan sa ’stimulation and arousal.’
Ang chocolate dunay humok, creamy nga texture nga maka-agni gyud sa kadaghanan.
Ang honey sab kun dugos usa sa mga orihinal nga aphrodisiacs.
Ang tekstura niini lumoy, silky, ug sticky.
Kaniadto pa ang honey kun dugos gituohan nga ‘good luck’ alang sa bag-ong minyo.
Ang asparagus sab gituohan nga usa sa mga aphrodisiac sukad pa niadtong 1800s, bisan pa man og lisod nga pangitaon ang eksplanasyon kalabot niini.
Uban pang nailhan nga aphrodisiacs mao ang saging, avocado, figs, ug artichokes.

Himsog nga lawas, Bitamina D kinahanglan

ANG calcium usa sa pinaka-importante nga bitamina alang sa maayong pagtubo sa ngipon ug bukog.
Ang calcium motabang alang sa himsog nga bone density ug pagtubo niini.
Aron nga saktong calcium ang ma-absorb sa lawas, magkinahanglan sab sa saktong suplay sa vitamin D.
Uban sa calcium, ang bitamina D moayuda aron malikayan, matambalan ang osteoporosis.
Ang deficiency kun kakuwang sa bitamina nasuta nga mopahuyang sa bukog, muscle, makom-promiso ang abilidad sa tawo nga mamintina ang balance ug stability sa lawas.
May mga scientific evidence sab ang nagkanayon nga ang kakuwang sa vitamin D mopasaka sa risgo sa type 2 diabetes, multiple sclerosis, rheumatoid arthritis, hypertension, cardiovascular heart disease, macular degeneration, daghan pang mga deadly cancers (colorectal, breast, prostate, ug pancreas).

Kinsa ang duol sa risgo?
Ang Vitamin D deficiency komon kaayo.
Sumala pa usa ka bilyon sa mga tawo sa tibuok kalibutan ang kuwang sa bitamina D.
Komon kini sa mga tawong sobra 65 anyos og kadtong dunay osteoporosis.
Daghang pagtuon nagpakita nga ang vitamin D deficiency komon nga makita diha sa mga postmenopausal women.
Ang skin levels sa vitamin D ug abilidad sa panit nga mag-manufacture og kaugalingon niyang bitamina magka-anam og kagamay samtang nagka-edad ang usa ka tawo.
Subay sa datus usa sa tulo ka babaye nga 60 ngadto 70 anyos ang edad og pito ngadto sa napulo nga anaa sa 80 anyos o sobra pa ang edad dunay osteoporosis.
Halos katunga sab sa mga kababainhan og usa sa lima ka mga lalaki nga nag-edad og 50 anyos pataas posible nga maka-angkon sa osteoporosis-related fracture paglabay sa pipila ka katuigan.

Painit sa adlaw
Ang tawo nagkinahanglan sab og init sa adlaw aron ma-convert kini ngadto sa vitamin D.
Girekomenda sa mga eksperto nga i-expose ang mga bahin sa bukton, tiil, kamot, nawong ngadto sa lima hangtud napulo ka minutos sa matag adlaw kaduha o katulo ka beses matag semana.
Dugang pa niini ang pagkaon sa mga vitamin D-rich food, sama sa salmon, mackerel, tuna, egg yolks, liver, lakip na vitamin D-fortified food sama sa gatas, orange juice, pipila ka tinapay, cereals, margarines, keso ug yogurts.
Ang US National Osteoporosis Foundation bag-uhay lamang mihatag og update sa ilang rekomendasyon may kalabutan sa inadlaw-adlaw nga vitamin D intake.
Girekomenda nila ngadto sa mga edaran na nga ubos sa 50 anyos ang 400-800 International Units sa vitamin D samtang ang mga hamtong nga 50-anyos pataas magkinahanglan og 800-1000 IU sa bitamina D matag adlaw.
Ang mga tawo nga may osteoporosis og kadtong ubos sa vitamin D levels gikinahanglan nga maka-angkon sa ekstra pa nga vitamin D medications luyo sa dietary vitamin D, pagbulad sa init sa adlaw ug supplements.
Ang oral vitamin D supplementation nga 700 ngadto 800 IU/day napamatud-an nga mokunhod sa risgo sa hip ug non-vertebral fractures sa ambulatory o ‘institutionalized elderly persons.’

1 sa 10 ka Pinoy, hubakon

TUNGOD sa nagpadayong pagsaka sa ihap sa mga Pinoy nga nataptan sa sakit nga asthma kun hubak. Plano karon sa Senado nga iduso ang usa ka balaudnon tumong nga  makabaton ang gobyerno og mga programa kun unsaon sa pagpakgang kini  nga balatian. Mahatagan sab og kasayuran ang katawhan kun unsa kini nga matang sa sakit. Sa pagtuon nga gipaluyuhan sa International Study of Asthma and
Allergies in Childhood (ISAAC), usa sa 10 ka mga Pinoy o 12 porsiyento  sa populasyon ang nakasinati sa hubak o asthma hilabi na mga bata. Sa Senate Resolution No. 3017 nga gipaluyuhan ni Sen. Antonio Trillanes, gibutyag niini nga ang maong pagtuon nagpamatuod lamang nga  luyo sa ‘extensive knowledge’ ug management may kalabutan sa maong  sakit, gikinahanglan sab nga palapdan pa ang kasayuran sa katawhan mahitungod sa ‘chronic illness.’ Angay nga itudlo sa mga pasyente sa ilang pamilya ang tanang kasayuran  mahitungod sa sakit, kun unsa ang mga epektibong lakang aron kini  makontrol. Dugang ni Trillanes, makonsidera nga ‘life-threatening’ o posibleng mabutang sa peligro ang kinabuhi sa usa ka tawo nga dunay hubak kun dili kini mahatagan sa saktong medikasyon.

Saktong pagpamalit og RTWs

KUN paminaw nimo halos wala kana’y masuot o mairampa, usa ka lang sa minilyon ka   mga tawong nakasinati sa susamang suliran.

Daghang babaye bisan og daghan sila og mga sanina, frustrated gihapon bisan og naka-postura na sila, hilabi na og duna sila adtuan nga social functions.
Pahayag ni Sheila Dicks, usa ka image and wardrobe consultant, kini nga suliran mamahimong masolusyunan.
Ang mosunod nga giya mamahimo ninyong sundon:

1. Purchase Carefully
Sa dili ka pa mopalit, huna-hunaa una kun kini ba mohaum sa duha o tulo ka items nga duna ka. Kun unsa kadugay nimo kini nga gamiton sa dili pa mawala sa trend, kun komportable ka ba niini, kun rasonable sab ang presyo alang sa imong badget.

2. Shop with a plan
Kun nasayod kana kun unsa nga matang o klase sa sanina ang anaa kanimo dali na lang ang pagpili. Siguraduha nga magamit kini og di lang himoun nga dekorasyon diha sa imong aparador.

3. Be clear on your assets
Sutaa kun unsa ang mga istilo nga angay nimong likayan. Mga istilo nga labaw’ng mopa-aswat sa imong itsura.

4. Systematic shopping
Kesa mamalit ka og kausa ra o dinaghan gyud, mas maayo kun duna kay iskedyul kabahin niini. Mas makita nimo ang mga butang, sanina, kagamitan nga labaw nimong gikinahanglan. Sa ingon niini nga pamaagi mas makadaginot ka og salapi.

5. Trendy items
Kun feel sab ninyo ang mosabay sa uso, angay sab nga may mga trendy items ka sa imong outfit. Palit niini, apan tan-awa sab ang presyo. Angay nga kabalo ka kun unsaon sa pagterno ang imong accesories sa imong gisuot.

6. Solids and Prints
Pilia ang solids itandi sa prints tungod ang prints kun may printa lisod pangitaan og pares, dali ra sab nga mawala sa  trends.
 
Kun naka-build up kana sa imong wardrobe, mas sayon na lamang alang kanimo ang pag-kambyo, paghulip sa mga butang, sanina nga di na nimo gusto suoton. 

Back to basic =)

Im back with a vengeance!

Whew! Dugay sab tawon akong nahimlum og wala na maka-update sa akoa/atuang blog. Well, wa tuyu-a nga medyo na-busy lang gyud sa nagkadaiyag butang sa kinabuhi.

Salamat kaninyo, daghan na sab ang na-hook sa pagbasa sa mga importanteng detalye, balita may kalabutan sa himsog nga panglawas.

May pipila sab ang mihangyo nga himoun natong Tagalog ang lenggwahe kay kuno dili sila kasabot. Nah, kun mao man sige, paningkamutan nato, apan dili pa karon kay panukaran ko pa ng Tagalog, mura og dili gyud nako na ‘forte.’

For now,  mabasahan niyo na sab ang nagkadaiyang health tips, just hope you enjoy reading it!

Gracias! mwahhh!

Secondhand smoke, delikado

 (HealthDay News) - Ang mga kabataan nga na-exposed sa secondhand smoke kasagaran dunay susamang lebel sa carbon monoxide sa ilang dugo nga susama sab sa mga adult smokers, og posibl nga mas taas pa itandi sa mga tawo nga exposed sab sa secondhand smoke.Ang pagtuon nga gi-presenta sa American Society of Anesthesiologists atol sa tinuig nga panagtigum niadtong Oktubre 22 sa Orlando, Florida nga mas bata ang bata dako ang potensiyal kaniya sa exposure.
“The physiology of children — especially the youngest — is different from that of adults,” ni Dr. Branden E. Yee, sa  anesthesiology department sa Tufts Medical Center sa Boston.
“Children breathe in a greater amount of air per body weight compared to adults.”
Ang pagtuon nagsukod sa lebel sa carboxyhemoglobin, nga maporma kun ang carbon monoxide mosagul sa dugo.
Kini gihimo sa 200 ka mga kabataan nga nag-edad og 1 ngadto 12.
Ang eksakto nga ramifications sa high levels sa carboxyhemoglobin dili pa kinatibuk-an nga matino, apan long-term, low-level exposure gilambigit sa pag-usab sa tissue diha sa kasing-kasing ug baga tungod mopugong kini sa hapsay nga pagsulod sa oxygen diha sa mga body tissues.
Samtang ang mga household ug environmental factors sama sa stoves, heaters ug automobiles potensiyal sab nga tinubdan sa carbon monoxide exposure.
Nasuta nga ang secondhand cigarette smoke sagad tinubdan sa elevated carboxyhemoglobin, sigun sa mga researchers.
Si Yee nagsulti nga gikinahanglan nga ma-edukar ang mga ginikanan hilabi na sa pag-usab sa ilang bisyo.
“Personalized education coupled with the act of physically showing a parent the carboxyhemoglobin measurement in his or her child’s blood may provide a graphic and concrete message to that parent,” pung sa uwahi.

Himsog, lig-on nga mga kuko

DAGHANG nagsulti nga kun limpyo, nindot ang inyong kamot mao sab kini ang makita diha kaninyo.Apan dili na kinahanglan pa nga mogasto og dako aron kini maangkon.
Ania ang pipila ka giya nga mamahimo ninyo nga sundon:

Brittle nails:
Sa inyong diyeta, i-apil ang skimmed milk, yogurt, cottage cheese, isda, sprouts aron maka-angkon sa dugang protein, calcium sa inyong lawas.

Broad nails:
Suwayi nga magbutang og ‘very narrow strip’ matag kilid. Kini aron taas, nindot nga tan-awon ang kuko.

Long nails:
Pagbutang og frosted nail polish ilawom sa kuko aron maka-angkon og dugang appeal.

Short, stubby nails:
Lighter colored nail polish ang sakto aron tag-as, sleek nga tan-awon ang inyong tudlo/kuko.

Dugang tips:
Dili tanan nahatagan og higayon nga makaangkon sa nindot nga kuko. Apan ang sakto nga pagpili sa kolor sa nail polish, pag-usab sa shape sa inyong kuko, usa ka maayong trick. Sunda kini:

*** Kun itumon ang inyong kolor, natural color ang angay kaninyo: pale pearl-colored nail polish
**** Ang mga strong colors gikinahanglan nga mobagay o mohaum sab sa kolor sa inyong lip ug suot.


 

Mga pagkaon nga maayo sa lawas

DAMGO sa halos tanan nga mapabiling bata ang ilang itsura luyo sa kamatuoran nga nagkataas ang ilang edad.Sa tumong nga maangkon ang kabatan-on sa hitsura, dunay pipila ka mga pamaagi nga moayuda kanimo. Motabang aron mahinay-hinayan ang paspas nga pagkatiguwang sa hitsura.
Usa sa mga pamaagi mao ang pagpili sa matang sa pagkaon, mga lamian, puno sa sustansiya.

Chocolate.
    Sumala pa nga pinaagi sa pagkaon niini malikay ka sa sakit sa kasing-kasing. Kini tungod abunda ang uwahi sa flavanols nga motabang aron ma-preserba ang function sa blood vessels. Kun maintained ang blood vessels, mas ubos ang risgo sa high blood pressure, type 2 diabetes, kidney disease.

Blueberries.
    Subay sa pagtuon nga gihimo, ang compounds nga anaa diha sa blueberries (og uban pang berries), mopa-ubos sa tsansa sa inflammation ug oxidative damage, nga gilambigit sa age-related deficits sa memorya ug motor function.

Isda.
Nag-una kini nga tinubdan sa omega-3 fats, makalikay sa ka buildup sa cholesterol sa arteries og proteksyon sab sa abnormal heart rhythms.

Mani.
Abunda kini sa unsaturated fats, vitamins, minerals uban pang phytochemicals, lakip na antioxidants.

Bino.
Kun sakto ang gina-inom, makatabang kini aron ma-protektahan kita kontra heart disease, diabetes ug age-related memory loss. Bisan unsa nga klase sa alcoholic drinks ang mamahimo apan mas gi-focus sa pagtuon ang red wine. Duna kini’y resveratrol, usa ka compound nga mohatag og ayuda. Subay sab sa pagtuki ang bino alibyo sa pag-activate sa genes nga mopahinay sa cellular aging.

Olive Oil.
Duna kini’y monounsaturated fats nga responsable alang sa low rates sa heart disease ug cancer. Duna sab kini’y polyphenols, powerful antioxidants nga motabang kontra age-related diseases.
Aduna kini’y age-defying power. Abunda sab sa calcium, nga maayo kontra osteoporosis, duna say good bacteria nga mopabilin sa maayong kondisyon, insidente sa age-related intestinal illness.

 

Nagkadaiyang klase sa birth control methods

Unsa ang birth control?

Ang birth control usa ka pamaagi nga gigamit aron mapugngan nga ang babaye magsabak o mabuntis. Laing ngalan sa birth control mao ang contraception (kon-truh-SEP-shun).
Kun kamo makighilawas nga wala migamit og birth control, may tsansa nga kamo mabuntis.
Tinuod kini bisan pa man og anaa kana sa stage nga wala pa maabti sa inyong binulan nga period o hapit kana sab mag-menopause.
Matag tuig, 85 sa 100 ka mga babaye nga wala migamit og birth control makaangkon sa wala gi-plano nga pagsabak.
Ang pinaka-segurado nga pamaagi aron di mabuntis mao nga di makighilawas.
Apan ang pagpangita og maayo nga pamaagi sa birth control makatabang aron malikayan ang wala sa planong pagbuntis.

Unsa ang mga klase sa birth control?
Dunay nagkadiyang klase sa birth control. Matag usa niini dunay kaayuhan og depekto. Mao nga gikinahanglan nga masayod ka sa saktong pamaagi nga angay kanimo.

a. Hormonal methods:
Kini gilangkuban sa birth control pills, shots (Depo-Provera), skin patch, implant, vaginal ring. Ang Mirena IUD, nga may levonorgestrel, gikonsidera sab nga hormonal method sa birth control.
Ang birth control nga naggamit og hormones maayo og epektibo aron malikayan ang pagsabak.

b. Intrauterine devices (IUDs):
Mao kini ang isulod diha sa inyong uterus. Maayo ang IUD’s sud sa 5 ngadto 10 ka tuig. Ang Mirena IUD dunay hormone nga moayuda hilabi na og kusog ang binulan nga regla ug panakit sa pus-on.

c. Barrier methods:
Naglangkub sa condoms, diaphragms, ug sponges. Sa kinatibuk-an dili kini makapugong nga ang babaye magsabak di susama sa IUD o hormonal methods.
Ang barrier methods gamiton matag higayon nga kamo makighilawas.

d. Natural family planning (gitawag sab nga fertility awareness):
Epektibo kini kun ‘careful’ sab ang inyong partner.
Angay nga subayon ninyo pag-ayo ang inyong rekord hilabi na ang pagsuta kun ikaw fertile ba o dili.

e. Permanent birth control (sterilization):
Mohatag og ‘lasting protection’ aron di magsabak.
Ang lalaki mamahimo nga mopailawom sa vasectomy, o ang babaye mamahimo sab nga ipatali ang iyang tubes o gitawag nga tubal ligation.
Apan, maayo lang kini kun tumong gyud nimo nga dili na dungagan ang ihap sa inyong anak.

f. Emergency contraception:
Backup method aron malikayan ang pagbuntis hilabi na og wala kamo makagamit og birth control o condom.

Unsaon sa pagpili?
Ang pinakamaayo nga pamaagi sa birth control mao kadtong mo-protektar kanimo matag higayon nga ikaw makighilawas.
Og tungod sa kadaghang klase sa birth control, mag-depende na kanimo kun unsa ang imong gamiton.
Sa pagsuta, sunda kini:

a. How well it works.
Huna-hunaa kun unsa ka-importnate kanimo nga di una magsabak. Unya lantawa kun unsa ang maayong pamaagi alang nimo.

b. How much effort it takes.
Sama na lamang sa birth control pills dili kini maayo kanimo hilabi na og sagad ka nga makalimot sa pag-inom niini.
Kun dili ka sigurado, undangi og gamit na lamang sa barrier method sa higayon nga kamo makig-kontak.

c. Kantidad sa pamaagi nga gamiton:
Sama na lamang sa condoms, barato kini usahay sab libre pa sa ubang klinika. Apan ang angay nimong ikonsidera mao ang ka-epektibo sa pamaagi nga imong gamiton. Bisan pa man og barato, mahal kini, pinaka-maayo nga ikonsidera nga ang lakang nga imong gigamit haum sa imoha.

Health issues nga angay ikonsidera:
Dunay pipila ka mga birth control methods nga di luwas alang kanimo, magdepende sa kahimtang sa imong panglawas.
Aron masiguro nga sakto ang lakang nga gamiton, ang doktor mopakisayod kanimo kalabot sa:

*** Pagpanigarilyo
*** Posible nga ikaw nagsabak
*** Nagapasuso
*** Dunay seryosong suliran sa panglawas, sama na lamang sa heart disease, high blood pressure, migraine, sakit sa ulo, diabetes.
*** Dunay ‘blood clots’ sa bagtak (deep vein thrombosis) o sa baga (pulmonary embolism), o may kabanay nga may ‘blood clots’ sa tiil o baga.
*** Nakasinati sa breast cancer.
*** Dunay sexually transmitted disease.

Unsaon kini sa pag-angkon:
Mapalit nimo ang:
Condoms, sponges, ug spermicides sa botika bisan og way prescription o reseta.
Ang Plan B emergency birth control makita sab sa mga botika bisan og way reseta apan gikinahanglan nimo og kamatuoran nga ikapakita nga ikaw 18 anyos na.

Gikinahanglan sab nga makigkita ka’g doktor o health professional aron:

*** Mokuha og reseta sa birth control pills uban pang pamaagi nga naggamit og hormones.
*** Dunay IUD nga gi-insert. (msn.com)

Pagduwa, gikina- hanglan sa bata

DILI tanang mga bata makaduwa sa mga kalingawan nga haum sa ilang edad.Dunay daghang rason kun nganong dunay mga kabataan nga di makaduwa bisan kadali lang.
Posible nga masulti ninyo usik-usik lang kini sa panahon ug oras mao nga ginahatagan sila og gimbuhaton nga usahay dili pa haum sa ilang edad.
Ang pagduwa sa bata dili lang gikinahanglan apan importante kini kanila.
Matag bata gikinahanglan nga makaduwa aron makatuon, ma-develop sila.
Subay sa pagtuon ang pagduwa sa bata mao ang ilang lengguwahe.
Ang mga bata, partikularmente ang mga bata pa makakat-on sab sa pagresolbar sa ilang psychological conflict.
Mao kini ang ilang pamaagi aron makadiskubre, maka-angkon og dugang kasayuran, impormasyon nga makatabang kanila og makita nila kini sa ilang pagdula-dula.
Sa pagduwa mahibaw-an sa bata ang ilang kapasidad ug limitasyon, social rules ug kalahian sa  pantasya ug reyalidad.
Maaanad sila nga gamiton ang ilang abilidad, tarungon kini aron malutsan ang bisan unsa nga sitwasyon.
Sa pagduwa mahibaw-an sa bata ang ilang lengwahe pinaagi sa ilang nasinati, subay sab sa ilang nasabtan gikan sa ilang mga higala, hamtong nga nakaila kanila.
Sakto ang panultihon nga: “Minsan lang silang maging bata.”
Karon nga nasayod kana sa benepisyo sa pagduwa ayaw kini ihikaw sa inyong mga anak.
Hatagi sila og higayon nga maglingaw-lingaw nga makatuon, makihalubilo sa ubang tawo.

 
 

Anti-cancer diet

NASAYOD ka ba nga bisan og wa’y sakit nga kanser diha sa inyong pamilya, mamahimo ka sab nga makakuha niini?Apan, wala kay angay nga kabalak-an tungod makahimo ka man og mga pamaagi aron pakigbatukan ang maong balatian.
Ang healthy diet makatabang aron makontra ang bisan unsa nga cancer-prone genes nga anaa sa inyong lawas.
“Nutrition has a bigger influence on cancer than inherited genes, which means you could significantly reduce your odds of the disease through diet alone,” pag-isplikar ni Joel Fuhrman, M.D., author sa Eat for Health.
Apil sa ‘healthy diet’ ang pagkaon nga puno sa prutas, gulay nga maka-ayuda kanimo aron mahilayo ka sa mga balatian.
Ania ang pipila ka mga sugyot sa eksperto nga angay nimong kaunon aron malikay sa cancer:

1. Dugangi og whole grains ang inyong diyeta
Luyo sa ‘freshly baked whole-grain bread,’ mamahimo sab nga mokaon og oatmeal nga dunay cinnamon sa buntag, brown rice ug manok, gulay alang sa panihapon.
Og tungod ang whole grains taas sa fiber, dili gilayon ka gutumon.

2. Kaon og halang kun ’spices’
Sa India kun diin daghang tawo ang migamit sa ‘cancer-fighting seasonings’ sa ilang pagluto sama sa cumin, luy-a, ahos ug turmeric, lima ka beses nga ubos ang tsansa nga maka-angkon sa breast cancer itandi sa nasud Estados Unidos.
Idugang ang Indian seasonings sa brown rice o gulay nga di madungagan ang inyong calories.

3. Kaon og tsokalate
Nadiskubrehan sa pagtuon nga ang compound sa dark chocolate ayuda sa paspas kaayo nga pagdaghan sa cancer cells sama na lamang sa colorectal cancer.
“The compound requires the activity of an enzyme called kinase, which causes cancerous cells to die but leaves normal cells alone,” ni Richard Pestell, M.D., direktor sa Kimmel Cancer Center sa Thomas Jefferson University sa Philadelphia.
Sumala pa nga mas ‘dark’ nga kolor sa tsokolate mas daghan og benepisyo nga mahatag.

Sobra katambok risgo sa babayeng nagsabak

SUBAY sa pinakabag-ong pagtuon nga gipagula sa journal Fertility and Sterility mopasaka sumala pa sa risgo nga makuhaan o makasinati og miscarriage ang mga babayeng nagsabak nga sobra katambok.

“Obesity has been described as the new worldwide epidemic, and as the (rate) of obesity increases, so does the number of women of reproductive age who are becoming overweight and obese,” pung ni Dr. Mostafa Metwally ug mga kakaubanan niini sa University of Sheffield, UK.
Mihimo ang mga researcher og pagtuon sa napagula nga  artikulo sa medical journals sa nakalabay nga dekada aron tukion ang mga pagtuon nga nagtandi sa normal nga timbang ug overweight nga mga babaye nga nakasinati og ‘miscarriage.’
Migula sa pagtuon nga ang pagkatagak sa gisabak nga wala pay 20 ka semana resulta sa sobra nga timbang sa babaye.
Dise-sais ka mga babaye ang giapil sa pagtuon.
Subay sa pagtuki nga ang mga overweight ug obese nga babaye 67 porsiyento nga mas dako ang tsansa nga matagak ang gisabak itandi sa mga babayeng buntis nga normal ang timbang.
Ang peligro mas taas sa mga babaye nga mipailawom sa fertility treatment.     
“The current evidence suggests that obesity may indeed increase the risk of miscarriage, both in the general population and possibly after (fertility therapies),” ni Metwally.
Apan, ang ebidensiya di pa masulti nga ‘conclusive’ tungod sa kalahian sa pinaka-uwahi nga ‘available’ sa mga pagtuon ug tungod sab sa  pipila ka mga resulta sa mga ispesipikong katergorya sa gihimo nga medikasyon. (Fertility and Sterility, October 2008)
   

Kasayuran kalabot alkohol

*** Ang tawo nga moinom sa alkohol nga sakto nga gidaghanon maka-angkon sa mas himsog nga lawas, mas taas nga kinabuhi itandi sa mga tawo nga abusong naga-inom sa alkohol.

*** Ang mga distilled spirits sama sa whiskey, brandy, rum, tequila, gin uban pa, wala’y carbohydrates, wala’y fats o bisan unsang klase niini, wala sab kini’y kolesterol.

*** Ang mga high protein foods sama sa cheese ug mani makatabang aron mapahinay ang alkohol sa lawas.

*** Ang 13 ka mga minerals nga gikinahanglan sa kinabuhi sa usa ka tawo makita nimo sa ilimnong alkohol.



 
 

Pag-atiman sa uga nga panit

DILI gyud lalim sa paminaw kun duna kay uga nga panit o dry complexion.
Apan unsaon ba kini sa pagsulbad?
Una, angay nimong masayran ang klase sa imong panit.
Ang dry skin nipis, dali nga ma-irritate, dali nga magkunot, sensitibo sa bugnaw, hangin bisan sa init.
Apan may kaayuhan sab ang dry skin.
Sumala pa nga mas molungtad ang make-up nga gibutang diha sa dry complexion nga panit itandi sa mga oily skin.
Sa pag-atiman sa maong matang sa panit, angay nga i-give up ang sabon ug tubig.
Usa ka opsiyon alang kanimo ang paggamit og makeup remover nga dunay grease kun oils nga may vitamins (A at E).

Sa buntag:
 Gikinahanglan nimo ang ispesyal nga hydrating cream alang sa mga dry skin.  Pwede nimo nga pa-sobrahan ang cream sa paggamit. Ang imong panit dunay kapasidad nga mo-absorb sa sobra nga gidaghanon sa cream.

Sa gabii:
 Gikinahanglan sab nimo ang night-cream. Pilia kadtong dunay moisturizing sama sa day-cream.

Facials:
 Maayo alang kanimo ang mogamit katulo ka beses sa usa ka semana sa mga hydrating facial, nga may juice, gatas,  honey ug aloe. Pasagdi kini sud sa 15 minutos sa dili pa nimo banlawan.

Exfoliation:
 Gamit lang niini ka-usa ka beses sa usa ka bulan. Human niini pagbutang sa hydrating facial. Mamahimo sab nga mag steam bath ka nga may chamomile flowers o salvia.

Makeup:
 Ayaw pagbutang og face foundation kun wa kay ibutang nga hydrating cream tungod makauga kini sa panit. Maayong opsiyon ang paggamit sa creamy blushes.
Pagbutang sab og spray sa inyong bag nga may thermal water nga ibutang nimo sa imong nawong hilabi na og paminaw nimo nagsugod na kini sa paghugot.

Attention:
 Likayi ang paglimpyo sa panit gamit ang tonic lotions nga dunay alkohol.

Suwayi kini:
 Pag-andam og mask nga dunay yolk nga gihaluan sab sa usa ka kutsarang olive oil, wheat flakes, usa ka kutsaritang honey. Ipahid kini sa limpyo nga nawong og banlawi.
Paghalo og 10 gramos sa linden tree-honey nga may 20 ml nga gatas ug 5 gramos sa wheat husk. Pasagdi una ni sud sa 10 minutos sa dili pa nimo banlawan.                        

Cervical Cancer

ANG Cervical Cancer ikaduha sa pinaka-komon nga malignancy (tumor) sa tibuok kalibutan.
Ikaduha kini sa breast cancer; ang duha ka mga balatian pulos makamatay.
Sa matag upat ka mga survivors sa kanser, duha o tulo lamang kanila ang survivors sa cervical cancer.
Subay sa kinatibuk-ang datus ang usa ka babaye mamatay tungod sa cervical cancer kada duha ka minuto.
Sa Estados Unidos pa lamang mokabat na sa 4,000 ang namatay sa maong kaso niadtong tuig 2007.
Katunga sa ihap sa tibuok kalibutan nga may cervical cancer anaa sa Asya, og gibana-banaan nga 266,000 ang bag-ong kaso makita kada tuig sa nasud Pilipinas.
Subay sa datos sa Philippine Cancer Facts and Statistics, 7,277 ka mga bag-ong kaso sa cervical cancer ang matala matag tuig, nga miresulta sa 3,807 ka mga tawo nga mamatay kada tuig.
Kini nga klase sa kanser ikaduha sa nag-unang kaso sa pagkamatay sa mga Pinay, og 52 porsyento sa mga Filipina ang nasuta nga may cervical cancer og makutluan sa iyang kinabuhi sud sa lima ka tuig.
Ang cervical cancer resulta sa human papilloma virus o HPV, nga usa ka hinungdan sa sexually transmitted infection sa tibuok kalibutan.
Gibana-banaan sa World Health Organization (WHO) nga 630 ka milyon ka mga tawo sa tibuok kapupud-an dunay HPV.
Sumala pa nga sobra 100 ang klase sa HPV.
Kadaghanan niini dili delikado.
Sa tanang klase sa HPV, 30 dinhi ang transmitted sexually og nahimong hinungdan sa genital warts,  nga ilado sab sa ring condylomata acuminata o venereal warts.
Mamahimo nga mataptan sa HPV ang babae sa taas nga panahon apan way ipakita nga senyales.
Daghang babaye nga may cervical cancer ang naglisod apan wala silay nakita nga sintomas sa maong balatian.
Tungod kay ang cancer cells sa cervix moabot pa og tuig sa dili pa kini mag-develop pag-ayo.
Ang mga babaye nga makighilawas human sa unang regla og daghan sab og partners, manigarilyo, o exposed sa secondary smoke, dunay lima ka anak o sobra pa, huyang ang resistensya sa lawas posible nga mataptan sa cervical cancer.
Sa kasamtangan walay solusyon alang sa cervical cancer.
Mao nga gikinahanglan ang paglikay, proteksyon sa maong matang sa balatian.
Ang mga babaye gi-awhag nga ipabiling himsog ang ilang lawas.
Usa sa pinaka- epektibo nga pamaagi mao ang paggamit og condom.
Epektibo ang condom aron malikayan ang pagbalhin sa sperm ug body fluids sa duha ka tawo nga nag-contact.
Malikayan sab niini nga mataptan ka sa STI lakip na HIV/AIDS.

Pagpasuso sa mga bata gikampanya

 [] Nunot sa nahitabong ‘melamine contamination’ sa mga gatas nga gikan sa Tsina.

TUNGOD sa balitang kontaminasyon sa melamine diha sa mga produktong gatas nga gikan sa nasud Tsina, lakip na padayon nga pagsaka sa presyo sa mga infant formula, mga ginikanan partikularmente mga inahan gi-awhag nga i-breastfeed na lamang ang ilang mga anak.
Sumala pa nga ang gatas sa inahan dili lang mohatag og benepisyo sa panglawas sa mga masuso, inahan apan duna sab kini’y economic benefits sa mga ginikanan tungod di na kinahanglan pa nga mogasto og dugang aron nga ipalit og gatas.
Sigun sa World Health Organization (WHO) ug United Nations International Children’s Emergency Fund (UNICEF), nga ang pagpasuso gamit ang gatas sa usa ka inahan dunay daghang benepisyo, adbentahe kun itandi sa mga infant formula.
Wala sumala pa’y infant formula nga naglangkub sa perpektong kombinasyon sa protina, carbohydrates, ug fats nga motabang aron mapalambo ang brain development nga ginahimo sa gatas gikan sa inahan.
Dugang pahayag sa WHO ug UNICEF nga ang gatas sa usa ka inahan dunay antibodies nga mopanalipod sa bata kontra impeksiyon.
Alang sa mga inahan nga dunay trabaho, ang duha ka ahensiya nagsugyot nga ibutang ang ilang gatas sa limpyo nga containers aron mao kini’y ipakaon sa ilang anak.
Ang mga expressed milk sumala pa molungtad ngadto sa walo ka oras kun sakto ang pagbutang niini sa room temperature.
Sa susamang katuyuan, ang  Department of Education nagklaro nga sila wala manghatag og gatas sa mga estudyante.
Gihimo ang pagtin-aw nunot sa taho nga sila nanghatag og gatas isip kabahin sa Food for School Program (FSP) kun diin ang mga gatas sumala pa gikan sa Tsina og posible nga kontaminado sa toxic chemical nga melamine.
Si Education Secretary Jesli Lapus nagklaro nga ang DepEd feeding program naga-distribute lang og bugas inubanan sa biscuits, champorado, arroz caldo, ug egg-fortified noodles.
“There should be no cause for panic. Foods we provide in our feeding program are safe from melamine”, ni Lapus.
Ang Food for School Program (FSP) usa ka P5.3-billion project sa administrasyong Arroyo.
Tumong niini nga masulbad ang suliran sa kagutom diha sa mga pamilya nga anaa sa probinsiya.
Mohatag kini sa mga bata og tag usa ka kilo sa iron-fortified nga bugas matag klase sud sa 120 diyas sa school year.
Bag-uhay lamang gi-undang sa kagamhanan ang pag-import sa tanang klase sa gatas gikan Tsina human migula ang taho.
Tungod sa melamine contamination pipila na ka mga kabataan sa China ang nasakit, duna na say nakutluan sa ilang kinabuhi.
Sa kasamtangan ang Bureau of Food and Drugs (BFAD) mihimo na og laboratory tests sa tanang imported milk products hilabi na ngadto sa mga produkto nga gi-manufacture sa China.
(PIA)

Unsa ang vaginitis?

Ang vaginitis mao ang termino nga ginagamit sa ‘infection’ o ‘inflammation’ diha sa kinatawo sa usa ka babaye.

Mga sintomas sa vaginitis:
Sa kinatibuk-an ang vaginitis moresulta sa pagpangatol, iritasyon, abnormal nga vaginal discharge.
Dunay nagkadaiyang klase sa vaginitis, matag usa dunay kaugalingon nga tinubdan og sintomas.

1. Candida o ‘yeast’ infections
 Ang yeast infections sa kinatawo sa babaye maoy pinaka-pamilya nga klase sa vaginitis. Mogula kini kun dunay sobra nga fungus Candida nga motubo diha sa kinatawo.
Ang yeast infections mo-produs sa baga, puti nga discharge nga susama sa cottage cheese.  Kini tubigon og way baho.
Ang yeast infections kasagaran rason nga ang kinatawo sa babaye ug vulva mangatol ug magpula.

2. Bacterial vaginosis
 Pinaka-komon nga vaginal infection diha sa mga babaye nga anaa sa reproductive age. Tungod kini sa ‘overgrowth’ sa mga bacteria nga anaa diha sa kinatawo sa babaye.
Ang ‘bacterial vaginosis’ sagad moresulta sa nipis, milky discharge diha sa kinatawo nga dunay baho.
Sagad sa mga babaye nga dunay bacterial vaginosis walay ipakita nga sintomas apan masayod lamang human sila napailawom sa gynecologic exam.

3. Trichomoniasis  
 Usa kini ka sexually transmitted disease nga dala sa single-cell parasite. Dala niini ang pagpangatol sa kinatawo, burning, soreness diha sa kinatawo, vulva, murag init nga paminaw kun ikaw mangihi.
Sagad sa mga babaye nga dunay trichomoniasis dili mag-develop og mga sintomas.

4. Non-infectious vaginitis  
 Kini nga klase sa vaginitis sagad resulta sa allergic reaction o iritasyon gikan sa vaginal sprays, douches, spermicidal products, sabon, detergents, o fabric softeners. Moresulta kini sa ‘burning,’ pagpangatol, o vaginal discharge bisan og way impeksiyon.

Unsa ang treatment alang niini:
Ang yawe aron matambalan ang vaginitis mao ang kasayuran kun unsa nga klase kini. Ang medikasyon angay nga ’specific’ sa klase sa vaginitis nga mitapot kanimo.
Ang yeast infections kasagaran matambalan pinaagi sa anti-yeast cream o suppository nga ibutang diha sud sa kinatawo.
Ang inyong health care provider makahatag og tambal kalabot yeast infection treatments.
Bisan pa man og makapalit kamo og medisina aron maalibyuhan ang yeast infections apan mas maayo gihapon nga makigkita og doktor hilabi na og duna na kamo’y makita nga mga sintomas.

A) Bacterial vaginosis
 Matamabaln kini og antibiotic aron tanggalon ang bad bacteria ug mahibilin na lang ang good bacteria.  Wala’y mga over-the-counter treatment alang sa bacterial vaginosis, mao nga mas maayong makigkita sa inyong doktor aron kahatagan kamo sa saktong tambal.
Ang sexually transmitted forms sa vaginitis angay nga matambalan gilayon.
Importante nga likayan ang pakighilawas samtang ikaw gipailawom sa medikasyon aron malikayan ang impeksiyon.
Ang partner sab sa babaye angay nga ipailawom sa treatment.

Ang trichomoniasis ug chlamydia pulos matambalan sa antibiotics. 
Ang non-infectious vaginitis matambalan pinaagi sa pag-undang og gamit sa mga produkto nga moresulta sa allergic reaction o iritasyon.
Ang inyong doktor makahatag og medicated cream aron maalibyuhan ang sintomas.
Angay sab timan-an nga matag klase sa vaginitis dunay nagkadaiyang matang sa pagtambal.
Mao nga importante gyud nga makigkita og doktor aron masiguro nga mahatagan ka sa tukmang medikasyon kalabot sa imong kondisyon.
Dugang pa, dunay pipila ka klase sa vaginitis walay ipakita nga sintomas mao nga importante gyud nga mopahigayon og regular nga gynecologic exams. 

Mapugngan ba kini?
Dunay pipila ka mga pamaagi aron maminus-minusan ang tsansa nga ikaw maka-angkon niini.

*** Kun sagad ka nga maigo sa yeast infections, angay nga likayan nimo ang mga biste nga init, sama sa panty hose nga way cotton lining, nylon nga underwear o guot kaayo nga pantalon.
*** Likayi ang douches, vaginal sprays tungod makapatay kini sa ‘good bacteria’ o moresulta sa iritasyon.
*** I-practice ang luwas nga pakighilawas aron malikayan ang maong balatian.

Sintomas sa sakit sa kasing-kasing

 KUN makamatikod kana og panakit sa imong dughan, dili na mawala og kalit na lang nga maglisod ka sa pagginhawa, panahon na kini nga motawag ka’g hinabang.
Kini nga sintomas posible nga timailhan sa atake sa kasing-kasing o ang gikahadlukan nga cardiac arrest.
Og ang paghulat pa aron nga sutaon ang sintomas posible nga mohatag og kaalot sa imong kinabuhi. 
“The unfortunate fact is that we have become very good at treating heart disease once you have reached medical care. But, the majority of people who die, die before they reach medical care,” ni Dr. Joon Sup Lee, clinical director sa Cardiovascular Institute sa University of Pittsburgh Medical Center.
Sa Estados Unidos, gibana-banaan nga 330,000 ka mga Amerikano ang mamatay matag tuig tungod sa suliran og sakit sa kasing-kasing sa dili pa sila madala sa balay tambalanan, sigun sa American Heart Association.
Sa cardiac arrest, ang kasing-kasing aktuwal nga mo-undang sa pagpitik, sagad kini mahitabo human ang paspas nga pagpitik niini o irregular heartbeats.
Sa heart attack, ang pag-agi sa dugo mabara pag-agi niya sa kasing-aksing. Ginaguba ang muscle sa kasing-kasing apan kini padayon nga mopitik.
Ang cardiac arrest sagad dala sa heart disease o heart attack apan mamahimo sab nga resulta kini sa electrocution, pagkalunod, respiratory failure ug pagkatuk-an o choking.
Usahay sab walay makita nga hinungdan ang cardiac arrest.

Mga sintomas sa sakit sa kasing-kasing
Lakip sa mga sintomas mao ang mosunod:

*** Pagpanakit o murag nabug-atan ang imong dughan, naghuot kini
*** Lisod nga pagginhawa
*** Sobra kakapoy
*** Panakit nga mokanaug diha sa wala nga kamot (bukton)
*** Pagpanakit sa imong panga o liog
*** Pagpanakit sa itaas nga bahin sa tiyan o paminaw nimo wala ka matunawi
*** Pagkalipong, pagsuka-suka
*** Ginagmay, bugnaw nga singot
*** Pagkalipong o panakit sa ulo, mawad-an sa panimuot
 
“If any of these symptoms are new to you, you should go get it checked out,” sugyot ni Dr. Nieca Goldberg, director sa New York University Langone Medical Center’s Women’s Heart Program sa New York City.
Dugang ni Goldberg, daghang tawo hilabi na mga kababainhan ang maghuwat pa sa grabeng sintomas, mo-grabe ang ilang paminaw og diha na mangayo og tabang medikal.
Sa rason nga dili sila buot nga kataw-an o usikan ang oras sa mga doktor.
“Don’t worry about what others will think just go,” sugyot ni Goldberg.
Mi-uyon sab si  Lee sa pahayag ni Goldberg.
“If you’re having symptoms, and they persist for more than a few minutes, seek medical care. If you wait, you may never make it to the hospital,” sigun niya.
Sumala pa nga kun tan-awon nimo ang usa ka tawo nga kalit lang mamatay, kasagaran kanila nakabati og sintomas apan gibale-wala lang nila kini. 
“If you look at people who died suddenly, they often had symptoms but ignored them,” ni Lee.
Sa pinaka-uwahi nga pagtuon sa journal Circulation, gisuta nila ang nahitabo kun nganong dunay cardiac arrests. Nakita nila nga kasagaran sa mga pasyente mopakita og sintomas sa dili pa sila atakehon.
Og anaa sa two-thirds sa mga cardiac arrests kasagaran dunay nakasaksi. Samtang 25 percent sa mga tawong na-cardiac arrest nakita sa ubang tawo, nakasinati sa paghuot sa ilang dughan, 17 percent sab kanila naglisod sa pagginhawa.
Sigun sa mga eksperto, ang survival rate sa mga tawong gipailawom sa pagtuon nga nahatagan og CPR anaa sa 23 porsiyento, itandi sa 4 porsiyento lang sa mga tawong wala mahatagi sa CPR.
Ang mga tawong nag-cardiac arrest sa usa ka pampublikong lugar mas dako ang tsansa nga mahatagan og CPR keysa mga tawo nga moundang og pitik ang ilang kasing-kasing hilabi na og nag-inusara sila sa ilang panimalay.
“What this study suggests is that most people do have a warning, many of them had more than one hour, which is more than enough time for EMS to get there. Most people who die suddenly, die of an irregular rhythm,” ni Lee.
“And that’s the type of problem that defibrillators were designed to correct,” dugang pahayag nila.
Og ang ‘bottom line’ niini kun nakamatikod kana og dili maayo nga paminaw sa imong dughan, ayaw na paglangan, diretso na og  adto sa balay tambalanan.
“The bottom line is don’t wait. There’s a fear that you’ll feel stupid if you go to the hospital, and you’re OK. But, if you want to be 100 percent sure, you’re risking your life,” pahimangno ni Lee.