Cervical Cancer

ANG Cervical Cancer ikaduha sa pinaka-komon nga malignancy (tumor) sa tibuok kalibutan.
Ikaduha kini sa breast cancer; ang duha ka mga balatian pulos makamatay.
Sa matag upat ka mga survivors sa kanser, duha o tulo lamang kanila ang survivors sa cervical cancer.
Subay sa kinatibuk-ang datus ang usa ka babaye mamatay tungod sa cervical cancer kada duha ka minuto.
Sa Estados Unidos pa lamang mokabat na sa 4,000 ang namatay sa maong kaso niadtong tuig 2007.
Katunga sa ihap sa tibuok kalibutan nga may cervical cancer anaa sa Asya, og gibana-banaan nga 266,000 ang bag-ong kaso makita kada tuig sa nasud Pilipinas.
Subay sa datos sa Philippine Cancer Facts and Statistics, 7,277 ka mga bag-ong kaso sa cervical cancer ang matala matag tuig, nga miresulta sa 3,807 ka mga tawo nga mamatay kada tuig.
Kini nga klase sa kanser ikaduha sa nag-unang kaso sa pagkamatay sa mga Pinay, og 52 porsyento sa mga Filipina ang nasuta nga may cervical cancer og makutluan sa iyang kinabuhi sud sa lima ka tuig.
Ang cervical cancer resulta sa human papilloma virus o HPV, nga usa ka hinungdan sa sexually transmitted infection sa tibuok kalibutan.
Gibana-banaan sa World Health Organization (WHO) nga 630 ka milyon ka mga tawo sa tibuok kapupud-an dunay HPV.
Sumala pa nga sobra 100 ang klase sa HPV.
Kadaghanan niini dili delikado.
Sa tanang klase sa HPV, 30 dinhi ang transmitted sexually og nahimong hinungdan sa genital warts,  nga ilado sab sa ring condylomata acuminata o venereal warts.
Mamahimo nga mataptan sa HPV ang babae sa taas nga panahon apan way ipakita nga senyales.
Daghang babaye nga may cervical cancer ang naglisod apan wala silay nakita nga sintomas sa maong balatian.
Tungod kay ang cancer cells sa cervix moabot pa og tuig sa dili pa kini mag-develop pag-ayo.
Ang mga babaye nga makighilawas human sa unang regla og daghan sab og partners, manigarilyo, o exposed sa secondary smoke, dunay lima ka anak o sobra pa, huyang ang resistensya sa lawas posible nga mataptan sa cervical cancer.
Sa kasamtangan walay solusyon alang sa cervical cancer.
Mao nga gikinahanglan ang paglikay, proteksyon sa maong matang sa balatian.
Ang mga babaye gi-awhag nga ipabiling himsog ang ilang lawas.
Usa sa pinaka- epektibo nga pamaagi mao ang paggamit og condom.
Epektibo ang condom aron malikayan ang pagbalhin sa sperm ug body fluids sa duha ka tawo nga nag-contact.
Malikayan sab niini nga mataptan ka sa STI lakip na HIV/AIDS.